Wat is de ziekte van Peyronie?
De ziekte van Peyronie is een aandoening waarbij littekenweefsel (ook wel plaques genoemd) ontstaat in de wand van de zwellichamen van de penis. Dit littekenweefsel is minder rekbaar dan gezond weefsel. Daardoor kan de penis tijdens een erectie kromtrekken, korter worden of plaatselijk versmallen. Sommige mannen ervaren daarnaast pijn tijdens een erectie of krijgen moeite om een erectie te behouden.
De ernst van de klachten verschilt sterk. Bij sommige mannen is de kromming beperkt, terwijl deze bij anderen zo uitgesproken is dat geslachtsgemeenschap moeilijk of onmogelijk wordt. De aandoening kan daarnaast een grote invloed hebben op het zelfvertrouwen, relaties en de kwaliteit van leven.
Hoe ontstaat de ziekte van Peyronie?
De exacte oorzaak is nog niet volledig bekend. De meest waarschijnlijke verklaring is dat kleine beschadigingen aan het bindweefsel van de penis – bijvoorbeeld tijdens seksuele activiteit of een klein trauma – bij sommige mannen niet goed genezen. In plaats van normaal herstel ontstaat littekenweefsel, waardoor de penis tijdens een erectie minder goed kan uitrekken.
Waarom dit bij de ene man wel gebeurt en bij de andere niet, is nog onderwerp van onderzoek. Wel zijn er factoren die de kans op Peyronie lijken te vergroten, zoals:
- erfelijke aanleg;
- bindweefselaandoeningen, zoals de ziekte van Dupuytren;
- diabetes mellitus;
- hogere leeftijd;
- aandoeningen van hart en bloedvaten;
- roken.
Het verloop van de ziekte
De ziekte van Peyronie verloopt meestal in twee fasen.
De actieve fase
Deze fase duurt gemiddeld 6 tot 18 maanden. In deze periode:
- ontstaat of neemt de kromming toe;
- kan pijn optreden tijdens een erectie;
- ontwikkelt het littekenweefsel zich verder.
De stabiele fase
Na de actieve fase stabiliseert de aandoening meestal:
- de kromming verandert nauwelijks meer;
- de pijn verdwijnt vaak;
- de kromstand en eventuele erectieproblemen blijven meestal bestaan zonder behandeling.
Spontaan herstel komt voor, maar is relatief zeldzaam. Bij ongeveer 10 tot 15% van de mannen verbetert de kromming vanzelf. Bij de meerderheid blijft de afwijking gelijk of neemt deze toe.
Hoe vaak komt Peyronie voor?
De ziekte van Peyronie is waarschijnlijk veel vaker aanwezig dan lange tijd werd gedacht.
- Naar schatting heeft 3 tot 9% van alle volwassen mannen Peyronie.
- Onder mannen boven de 50 jaar loopt dit op tot ongeveer 6 tot 9%.
- Sommige onderzoeken laten zien dat bij gerichte screening zelfs 10 tot 13% van de mannen kenmerken van Peyronie heeft.
In Nederland betekent dit dat naar schatting 200.000 tot 400.000 mannen de aandoening hebben. Een groot deel zoekt echter geen medische hulp, onder andere uit schaamte of omdat men denkt dat de klachten bij het ouder worden horen. Daardoor wordt Peyronie waarschijnlijk regelmatig niet herkend.
Komt Peyronie ook op jonge leeftijd voor?
Ja. Hoewel de ziekte het meest voorkomt tussen het 50e en 70e levensjaar, kan Peyronie ook op jongere leeftijd ontstaan.
- Ongeveer 10 tot 20% van de patiënten is jonger dan 40 jaar.
- Bij mannen onder de 30 jaar is Peyronie zeldzaam, maar zeker niet uitzonderlijk.
- Er zijn ook gevallen beschreven bij mannen van begin twintig.
Juist bij jongere mannen kan de aandoening veel onzekerheid veroorzaken, omdat zij vaak niet verwachten dat een kromstand of pijn tijdens een erectie een medische oorzaak heeft. Een vroege diagnose kan helpen om de aandoening goed te volgen en, wanneer nodig, tijdig een passende behandeling te starten.
Er is behandeling mogelijk
Hoewel Peyronie een grote impact kan hebben, zijn er verschillende behandelmogelijkheden. Welke behandeling het meest geschikt is, hangt af van de fase van de aandoening, de ernst van de kromstand en eventuele erectieproblemen. Een beoordeling door een uroloog met ervaring in Peyronie kan helpen om de juiste behandeling op het juiste moment te kiezen.